Op de jaarlijkse Dag van de Ondernemer, uitgeroepen door MKB-Nederland, staan we extra stil bij alle ondernemende Nederlanders: van microbedrijven tot het midden- en kleinbedrijf. Deze ondernemers zijn de drijvende kracht achter banen, innovatie en regionale ontwikkeling.
Toch is dit moment ook een gepaste aanleiding om scherp te kijken naar de actuele uitdagingen waar zij voor staan – uitdagingen die structureel aandacht vragen.
De ondernemer onder druk
Ondernemen betekent dromen, durven én doorzetten. Maar in 2025 gaat ondernemerschap steeds vaker gepaard met remmende factoren: oplopende kosten, fiscale lasten, krappe marges en toenemende regelgeving.
Kostenexplosie en margedruk
Voor veel ondernemers ziet de realiteit er als volgt uit: hogere lonen, stijgende energie- en inkoopkosten, personeelstekorten, en bijkomende uitgaven om kwaliteit en beleving hoog te houden. In de vrijetijds- en hospitalitysector signaleert ABN AMRO dat hoewel het aantal buitenlandse gasten weer licht toeneemt, de marges onder grote druk staan. De cijfers liegen er niet om: contractlonen stegen sinds 2020 met circa 25,5 procent. Inkoopprijzen van rund- en kalfsvlees stegen met 33,5 procent ten opzichte van het jaar ervoor. De conclusie is helder: omzetgroei is er misschien, maar winstgevendheid komt steeds meer onder druk te staan.
Fiscale lasten en btw-verhoging
Een opvallende en veelbesproken maatregel is de geplande verhoging van het btw-tarief op logies van 9 naar 21 procent per 1 januari 2026. Het ministerie van Financiën verwacht circa 364 miljoen euro aan extra belastingopbrengsten, maar onafhankelijk onderzoeksbureau Decisio komt op een veel lager bedrag uit: slechts 250 miljoen euro. Tegelijkertijd kan het bedrijfsleven ongeveer 400 miljoen euro aan omzet verliezen als gevolg van de maatregel.
Jan Akkermans, eigenaar van Garde Hotels in Groningen en voorzitter van KHN Afdeling provincie Groningen, is er duidelijk over: “We hebben net de coronaperiode achter de rug en nu mogen we deze klap incasseren. Bovendien voelt de maatregel disproportioneel. Waarom is er bijvoorbeeld niet nagedacht over gefaseerd verhogen van het btw-tarief? Nu voelt het als een besluit zonder visie.”
De grootste pijn valt in de budgetovernachtingssegmenten en regio’s buiten de grote steden, mede door concurrentie met buurlanden die veel lagere btw-tarieven hanteren. België rekent 6 procent, Duitsland slechts 7 procent. Martin Hendricks, oprichter van Black Label Hotels, waarschuwt: “Een btw-tarief van 21% ligt ver boven het tarief van onze buurlanden. Hier in Zuid-Limburg zit je letterlijk vijf minuten van de grens. Natuurlijk gaan gasten vergelijken en kiezen ze voor de buren.”
Specifiek voor de leisure-industrie
Voor vakantieparken, hotels en dag- en verblijfsrecreatie geldt dat de komende btw-verhoging niet alleen een belastingkwestie is, maar ook een toets voor toekomstbestendigheid. Geert Dijks, directeur van branchevereniging HISWA-RECRON, spreekt zijn zorgen uit: “Met name recreatieondernemers in het landelijk gebied en de grensregio’s worden keihard geraakt door de btw-verhoging. Vakantiegangers kiezen steeds vaker voor een goedkopere bestemming net over de grens.”
Veel ondernemingen hebben weinig doorprijsvermogen: het vermogen om hogere kosten via prijsverhoging door te berekenen aan de gast. Marijke Vuik, voorzitter van brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN), erkent de realiteit: “De marges staan onder druk, het is niet meer dan logisch dat ondernemers nu goed kijken hoe ze dit kunnen opvangen.”
Waarom juist nu aandacht voor de ondernemer?
Elke derde vrijdag van november staat in het teken van deze dag. Sinds 2016 zetten ondernemersorganisaties dit moment om in waardering voor ondernemers. Nederland telt ruim 1,5 miljoen ondernemers – een fundament van onze economie. Voor microbedrijven en het MKB geldt dat zij vaak het eerste slachtoffer zijn van nieuwe maatregelen én kostenstijgingen. Een dag om hen in het zonnetje te zetten, is daarom ook een dag om te reflecteren op het ondernemingsklimaat.
Als we deze dag zien als meer dan symboliek – als we er “Het Jaar van de Ondernemer” van maken – dan betekent dat oog hebben voor waardering en zichtbaarheid, voor daadwerkelijke verbetering van het ondernemersklimaat, en voor bewustzijn van wat het vandaag de dag vereist om succesvol te kunnen ondernemen.
Drie aandachtspunten voor beleid en praktijk
Kosten en fiscaliteit onder de loep nemen. De geplande btw-verhoging is exemplarisch voor hoe fiscale lasten een sector kunnen raken. Voor ondernemers is het van groot belang dat beleidsmakers oog hebben voor doorberekenbaarheid, concurrentiepositie én lokale economische effecten. Uit onderzoek van Ipsos I&O blijkt dat 40 procent van de Nederlanders die regelmatig in eigen land op vakantie gaan, aangeeft na de btw-verhoging minder vaak in Nederland te zullen overnachten.
Investeren in waarde en beleving. Ondernemers kunnen niet alleen reageren, maar moeten ook proactief investeren: in gastbeleving, duurzaamheid, digitalisering en efficiëntie. Toch waarschuwt Hendricks dat investeringsplannen worden bijgesteld: “We hebben nu besloten de eerste twee jaar niet te investeren in Nederland. Eerst maar eens zien of de markt deze klap aankan.”
Veilig en toekomstbestendig ondernemen. Naast financiële druk komt ook risicomanagement in beeld. Ondernemers staan bloot aan criminaliteit, cyberrisico’s, agressie en overlast. Volgens Platform Veilig Ondernemen is dit aspect nog vaak onderbelicht. Ondernemers verdienen naast waardering ook ondersteuning bij zulke uitdagingen.
Afsluitend
Op deze Dag van de Ondernemer erkennen we niet alleen het lef en de inzet van ondernemers, maar roepen we ook op tot daadwerkelijke actie. Zoals Jan Akkermans het verwoordt: “Als ondernemers gaan we altijd voor die kleine kans. We hebben de lockdowns overleefd, dit kunnen we ook aan. We blijven vechten. Maar de timing is wel heel wrang. De hotelsector is net aan het herstellen. Laat ons gewoon ondernemen en gasten een mooie beleving bieden.”
Voor micro-ondernemers, startups en het MKB betekent dit dat er ruimte moet zijn om duurzaam te investeren, weerbaarheid op te bouwen en de toekomst vorm te geven – zonder dat fiscale, economische of maatschappelijke obstakels onnodig remmend werken.
Laten we vandaag de ondernemer in het zonnetje zetten én morgen samenwerken aan een ondernemersklimaat waarin ondernemen werkelijk wordt gefaciliteerd. Want voor Nederland geldt: de Dag van de Ondernemer is ook de dag voor de economie, de werkgelegenheid én leefbare regio’s.
