Nederland is in de ban van de horeca. Nog nooit telde ons land zoveel eet- en drinkgelegenheden als nu. Van hippe koffiebars tot luxe restaurants en van dark kitchens tot all-you-can-eat-formules: de groei is explosief. En dat is niet zo vreemd, want de Nederlander eet steeds vaker buiten de deur. Toch staat de sector voor een serieuze uitdaging: de toestroom van personeel – met name jongeren – droogt op. En dat is problematisch voor een arbeidsintensieve branche die draait op menselijk contact.
Horeca groeit explosief – cijfers liegen niet
Volgens cijfers van Foodlog is het aantal horecazaken sinds 2007 met maar liefst 83% gegroeid. Het aantal restaurants steeg met 58%, terwijl het aantal cateringbedrijven zelfs een verachtvoudiging liet zien. In 2023 telde Nederland 69.000 horecazaken tegenover 38.000 in 2007. Die cijfers worden bevestigd door CBS en brancheverenigingen zoals KHN. Opvallend: het aantal cafés nam met 33% af. Het klassieke bruin café lijkt het af te leggen tegen flexibele en foodgedreven concepten.
Deze groei is ook terug te zien in de werkgelegenheid: in 2023 waren er 517.000 mensen werkzaam in de horeca, een absoluut record. Toch is het aantal openstaande vacatures nog steeds hoog en blijft de instroom achter.
(Bronnen: Foodlog, CBS, KHN, Misset Horeca)
Nederland eet steeds meer buiten de deur
De horeca heeft de wind in de rug. Uitgaven aan buiten de deur eten en drinken stijgen al jaren. Waar we in de jaren ’90 vooral thuis aten, is uit eten of afhalen anno 2025 doodnormaal. De groei zit niet alleen in luxe of traditioneel dineren, maar vooral in gemak: fast casual dining, streetfood, foodcourts en bezorgdiensten zijn booming. Platforms als Thuisbezorgd, Uber Eats en Gorillas hebben ons eetgedrag permanent veranderd.
Een millennial besteedt gemiddeld €1.512 per jaar aan buitenshuis eten, blijkt uit onderzoek van Kassa. De trend geldt overigens voor bijna alle leeftijdsgroepen. Voor ondernemers een zegen, maar alleen als er mensen zijn om de vraag aan te kunnen.
(Bronnen: BNNVARA/Kassa, AD, ING Sectorvisie Horeca)
Personeel laat het massaal afweten
En juist daar wringt de schoen. De sector is afhankelijk van flexibel inzetbare krachten, veelal jongeren. Maar die blijven weg. Het aantal studenten op horecaopleidingen daalde van 53.826 naar 50.970 in één jaar tijd (2023–2024). En wie wel kiest voor een opleiding, haakt vaker vroegtijdig af. De uitstroom in de eerste jaren is hoog.
Waarom? Volgens experts spelen meerdere factoren:
-
Arbeidsvoorwaarden: lage lonen, veel overuren en weinig structuur.
-
Imago: het beeld van de horeca als ‘bijbaansector’ domineert. Een serieuze carrière? Daar geloven steeds minder jongeren in.
-
Concurrentie van andere sectoren: logistiek, IT en retail bieden vaak betere voorwaarden en meer balans.
-
Levensfase: jongeren hechten meer waarde aan vrije tijd, mentale rust en stabiliteit dan eerdere generaties.
“De horeca heeft een structureel probleem”, aldus een woordvoerder van Koninklijke Horeca Nederland. “We zijn niet alleen mensen kwijtgeraakt door corona. We kampen nu met een fundamentele mismatch tussen vraag en aanbod.”
(Bron: KHN, De Telegraaf)
Verander of verdwijn
De oplossing is niet eenvoudig. Meer loon betalen is lastig in een sector waar marges onder druk staan door stijgende energieprijzen, huur, personeel en inkoop. Toch klinkt de roep om structurele veranderingen steeds luider:
-
Professionalisering van het vak
Horecawerk moet gezien worden als serieus vak, met doorgroeikansen en opleidingen op niveau.
-
Betere werk-privébalans
Wie mensen wil behouden, moet investeren in werkroosters die ruimte geven voor leven naast het werk.
-
Waardering en cultuurverandering
De horeca moet het beeld van ‘onderbetaalde bijbaan’ van zich afschudden en trots uitstralen.
KHN en andere brancheorganisaties werken aan nieuwe campagnes en lobbyen in Den Haag voor fiscale ruimte om personeel beter te kunnen belonen.
Nederland eet meer dan ooit buiten de deur en het aantal horecazaken groeit gestaag. Maar de sector leunt op een wankele basis zolang het personeel wegblijft. Zonder ingrijpende veranderingen dreigt er een stille crisis: een horecasector die groeit in stenen, maar krimpt in mensen.
De vraag is niet óf de sector moet veranderen, maar hoe snel dat lukt. Want zonder mensen om te bedienen, kookt de toekomst van de horeca uiteindelijk toch leeg.