De grootste groep recreanten in Nederland is niet te vinden in vakantieparken of buitenlandse bezoekersaantallen. Het zijn de inwoners zelf. Uit landelijk onderzoek blijkt dat meer dan 80 procent van alle recreatie lokaal gebeurt. Toch blijven veel politieke keuzes gericht op ‘de toerist van buitenaf’.
Met de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 in aantocht, is het tijd dat politieke partijen zich veel bewuster worden van de kracht van recreatie voor de eigen bevolking. Investeren in recreatie is géén luxe. Het is een investering in gezondheid, sociale verbinding én gebiedstrots.
Geen buitenlander, maar je buurman
Volgens het CBS en NBTC vinden de meeste uitstapjes plaats binnen 20 tot 30 kilometer van huis. In vrijwel elke regio – van de Achterhoek tot West-Brabant – zijn het dus vooral inwoners zelf die gebruikmaken van recreatieve routes, natuur, horeca en evenementen.
Niet de Duitse camper, maar de fietsende familie uit de wijk is de kern van het succes.
“Wat is er eigenlijk te doen in mijn buurt?”
Opvallend is dat veel mensen weinig weten over wat hun eigen omgeving te bieden heeft. Uit onderzoek van Wageningen UR blijkt dat inwoners vaak maar een klein deel van het aanbod kennen. En dát zorgt voor gemiste kansen. Want voorzieningen kunnen nog zo goed zijn – als niemand ze ziet, worden ze niet gebruikt.
Daar ligt een duidelijke opdracht voor gemeenten: maak recreatie zichtbaar, vindbaar en beleefbaar.
Recreatie = leefkwaliteit
Recreatie is méér dan een uitje. Het is een manier om mensen in beweging te brengen, om jong en oud te verbinden, om inwoners trots te maken op hun dorp of wijk. En dat is hard nodig. Want Nederland vergrijst, vereenzaamt en verstedelijkt in rap tempo.
Volgens de WRR is vrije tijd dichtbij huis van onschatbare waarde voor gezondheid en geluk. Juist daarom moet recreatievoorziening worden gezien als essentiële publieke infrastructuur – net als wegen, scholen of zorg.
5 slimme investeringen voor gemeenten
Elke partij die in 2026 een serieuze gooi wil doen naar gemeentebestuur, doet er goed aan deze vijf punten op te nemen in het verkiezingsprogramma:
- Investeer in wandel- en fietsroutes
- Zorg voor veilige, aantrekkelijke netwerken tussen kernen en natuur.
- Maak recreatie zichtbaar en vindbaar
- Via platforms, folders, huis-aan-huisacties en scholen.
- Ondersteun lokale evenementen
- Denk aan braderieën, streekmarkten en beweegactiviteiten.
- Faciliteer samenwerking in de regio
- Breng ondernemers, inwoners en verenigingen bij elkaar.
- Zorg voor onderhoud en kwaliteit van voorzieningen
- Geen bankjes zonder rugleuning of routes zonder bordjes.
Oproep aan alle partijen: denk (ook) aan je eigen mensen
Te veel verkiezingsprogramma’s praten over toerisme alsof het ‘de ander’ betreft. Maar toerisme is lokaal, dichtbij en dagelijks. Het speelt zich af in de dorpen, op de dijken, in de uiterwaarden en op de pleinen. De eigen inwoner is niet een bijzaak – het is de hoofdgast.
Juist nu is het moment voor politieke partijen om kleur te bekennen:
Investeer in recreatie – voor je inwoners, voor je gemeenschap, voor de toekomst van je gemeente.
Want toerisme begint thuis
De Nederlander is zijn eigen toerist. En een regio waar bewoners recreëren, bewegen, ontmoeten en genieten, is automatisch aantrekkelijk – ook voor bezoekers van buitenaf. Maar het begint bij trots, betrokkenheid en beleving van binnenuit.
Bronnen (voor de factcheckers)
- CBS & NBTC: Vrijetijdsomnibus 2020
- Trendrapport Toerisme & Recreatie 2023
- Wageningen UR: Beleving en gebruik landschap, 2019
- WRR: Weten is nog geen doen (2017)
- Recreatieonderzoek Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd (2021)
Gemeenteraadsverkiezingen 2026: dit is hét moment om te kiezen voor investeren in leefplezier. Want wie niet investeert in recreatie, investeert niet in zijn eigen inwoners.
Zet recreatie in je verkiezingsprogramma. Voor de fietser, de wandelaar, de rustzoeker – en voor elke inwoner die zijn buurt wil beleven.
